Adenotomia
Gdy dziecko ciągle oddycha przez usta, chrapie i często choruje
Twoje dziecko niemal cały czas ma zatkany nos, śpi z otwartą buzią, chrapie, a kolejne infekcje pojawiają się jedna po drugiej? Coraz częściej prosi, aby powtórzyć to, co do niego mówisz, albo ma nawracające zapalenia uszu?
Jedną z najczęstszych przyczyn takich objawów jest przerost migdałka gardłowego, potocznie nazywanego trzecim migdałkiem.
W wielu przypadkach leczenie farmakologiczne pozwala zmniejszyć dolegliwości. Jeżeli jednak objawy utrzymują się mimo odpowiedniej terapii lub dochodzi do powikłań, najlepszym rozwiązaniem może być adenotomia, czyli usunięcie przerośniętego migdałka gardłowego.
Jest to jeden z najczęściej wykonywanych zabiegów laryngologicznych u dzieci. Odpowiednio przeprowadzona operacja może znacząco poprawić jakość snu, oddychanie przez nos, słuch oraz zmniejszyć częstość infekcji.
Jednocześnie powiększony trzeci migdałek nie zawsze wymaga operacji. Decyzję podejmuje się na podstawie objawów dziecka oraz wyniku badania endoskopowego nosogardła.
Cena zabiegu:
od 8 900 zł
Długość zabiegu:
30 – 60 min
Seria:
Jednorazowo
Czym jest trzeci migdałek?
Migdałek gardłowy to skupisko tkanki limfatycznej znajdujące się w sklepieniu nosogardła – czyli za nosem, w miejscu niewidocznym podczas zwykłego oglądania gardła.
Razem z migdałkami podniebiennymi, migdałkiem językowym i innymi skupiskami tkanki chłonnej tworzy tzw. pierścień chłonny gardła, który uczestniczy w rozwoju odporności organizmu.
U większości dzieci migdałek gardłowy osiąga największe rozmiary między 3. a 7. rokiem życia. Następnie stopniowo ulega zmniejszeniu i u większości dorosłych pozostaje jedynie jego niewielka pozostałość.
Problem pojawia się wtedy, gdy migdałek jest na tyle duży, że zaczyna utrudniać oddychanie przez nos lub blokować ujścia trąbek słuchowych.
Jakie objawy powinny zaniepokoić rodziców?
Najczęściej rodzice zgłaszają:
- dziecko stale oddycha przez usta,
- chrapie niemal każdej nocy,
- śpi niespokojnie,
- ma przerwy w oddychaniu podczas snu,
- często mówi przez nos,
- ciągle ma katar lub zatkany nos mimo braku infekcji,
- często choruje na zapalenia uszu,
- trzeba mówić do niego coraz głośniej,
- częściej pyta: „co?”,
- gorzej słyszy telewizor lub nauczyciela.
Nie każdy z tych objawów oznacza konieczność operacji, ale wszystkie wymagają diagnostyki laryngologicznej.
Jakie są wskazania do adenotomii?
Najczęstsze wskazania obejmują:
- przewlekłą niedrożność nosa,
- oddychanie przez usta,
- chrapanie,
- bezdechy senne lub podejrzenie obturacyjnych zaburzeń oddychania podczas snu,
- nawracające wysiękowe zapalenia ucha środkowego,
- przewlekły wysięk w uchu powodujący pogorszenie słuchu,
- nawracające ostre zapalenia ucha środkowego,
- nawracające zapalenia zatok u dzieci,
zaburzenia rozwoju twarzoczaszki wynikające z długotrwałego oddychania przez usta (w wybranych przypadkach).
Jak wygląda kwalifikacja do zabiegu?
Podczas konsultacji lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad dotyczący:
- sposobu oddychania dziecka,
- jakości snu,
- chrapania,
- ewentualnych bezdechów,
- liczby przebytych zapaleń uszu,
- problemów ze słuchem,
- przebytych infekcji,
- chorób alergicznych.
Następnie wykonywane jest pełne badanie laryngologiczne.
W większości przypadków obejmuje ono również endoskopową ocenę nosogardła, która pozwala dokładnie zobaczyć wielkość migdałka oraz stopień, w jakim blokuje on drożność nosa i ujścia trąbek słuchowych.
Jakie badania są potrzebne?
Zakres diagnostyki zależy od wieku dziecka oraz zgłaszanych objawów.
Najczęściej obejmuje:
- badanie endoskopowe nosa i nosogardła,
- ocenę uszu,
- tympanometrię,
- badanie słuchu (jeżeli dziecko współpracuje lub istnieją wskazania),
- konsultację anestezjologiczną,
- badania laboratoryjne przed planowanym znieczuleniem.
W przypadku podejrzenia obturacyjnego bezdechu sennego lekarz może zalecić również dodatkową diagnostykę snu.
Jak przebiega operacja?
Jak przygotować dziecko do operacji?
Dla wielu rodziców stres związany z zabiegiem jest większy niż dla samego dziecka. Dlatego warto spokojnie wyjaśnić, co będzie się działo, używając prostego języka dostosowanego do wieku dziecka.
Przed zabiegiem należy:
- wykonać wszystkie zalecone badania,
- poinformować lekarza o przyjmowanych lekach,
- zgłosić każdą infekcję przed planowaną operacją,
- poinformować o alergiach,
- pozostawić dziecko na czczo zgodnie z zaleceniami anestezjologa,
- zabrać ulubioną przytulankę lub kocyk, jeśli pomagają dziecku czuć się bezpieczniej.
Czy adenotomia boli?
Sam zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym, dlatego dziecko nie odczuwa bólu podczas operacji.
W przeciwieństwie do usunięcia migdałków podniebiennych, ból po adenotomii jest zwykle niewielki. Większość dzieci już następnego dnia funkcjonuje znacznie lepiej niż po klasycznej tonsillektomii.
Najczęściej przez kilka dni może występować niewielki ból gardła, uczucie dyskomfortu podczas połykania lub zatkanego nosa. Objawy te zwykle szybko ustępują.
Zalecenia po operacji
Adenotomia jest jednym z zabiegów, po których dzieci zazwyczaj wracają do dobrej formy bardzo szybko. U większości małych pacjentów poprawa samopoczucia następuje już po 1–2 dniach, choć pełne wygojenie operowanego miejsca trwa nieco dłużej.
Przez pierwsze dni po zabiegu warto zapewnić dziecku spokojny tryb życia, odpowiednie nawodnienie oraz lekkostrawną dietę. Nie należy również planować intensywnych aktywności ani wyjazdów bezpośrednio po operacji.
Co jest normalne po adenotomii?
W pierwszych dniach po zabiegu mogą występować:
- niewielki ból gardła,
- ból podczas połykania,
- zatkany nos,
- oddychanie przez usta przez kilka dni,
- niewielka domieszka krwi w wydzielinie z nosa,
- chrapanie utrzymujące się jeszcze przez kilka dni,
- nosowanie zamknięte (mowa „przez nos”),
- niewielki stan podgorączkowy.
Ważne
Wielu rodziców spodziewa się, że dziecko zacznie oddychać przez nos natychmiast po operacji. Tymczasem przez kilka dni może utrzymywać się obrzęk błony śluzowej i zalegać wydzielina, dlatego poprawa często następuje stopniowo.
Najważniejsze zalecenia po adenotomii
Po operacji należy:
- podawać leki zgodnie z zaleceniami lekarza,
- zachęcać dziecko do picia chłodnych płynów,
- stopniowo rozszerzać dietę,
- unikać intensywnego wysiłku fizycznego,
- unikać kontaktu z osobami przeziębionymi,
- zgłosić się na wizytę kontrolną.
Co może jeść dziecko?
Przez pierwsze dni najlepiej wybierać pokarmy miękkie, letnie lub chłodne. Dobrym wyborem są:
- jogurty, kisiele, budynie,
- puree ziemniaczane, makarony,
- delikatne zupy, jajecznica, gotowane warzywa.
Przez około tydzień warto unikać:
- bardzo gorących potraw,
- ostrych przypraw,
- chipsów i twardych przekąsek,
- gazowanych napojów (jeżeli powodują dyskomfort).
Powrót do codziennych aktywności
Każdy pacjent goi się w indywidualnym tempie. Poniższa tabela przedstawia orientacyjne terminy powrotu do aktywności po niepowikłanej operacji adenotomii.
Podane terminy mogą się różnić w zależności od przebiegu rekonwalescencji oraz ewentualnych dodatkowych zabiegów (np. założenia drenów wentylacyjnych).
Spacer
następnego dnia
Zabawa w domu
1–2 dni
Przedszkole
około 5–7 dni
Szkoła
około 5-7 dni
Basen
około 2 tygodnie
Intensywny sport
około 2 tygodnie
Jazda na rowerze
około 7–10 dni
Lot samolotem
zwykle po około 7-10 dniach
Nurkowanie
zazwyczaj po 2-3 tygodniach, po konsultacji z lekarzem
Możliwe powikłania
Adenotomia jest zabiegiem bezpiecznym, a poważne powikłania należą do rzadkości.
Możliwe powikłania obejmują:
- niewielkie krwawienie z nosa lub gardła,
- zakażenie,
- przejściowe zaburzenia mowy,
- utrzymywanie się części objawów, jeśli ich przyczyną były również inne schorzenia,
- odrost migdałka gardłowego (rzadko).
Objawy alarmowe
Po operacji należy pilnie skontaktować się z lekarzem lub zgłosić do szpitala, jeśli wystąpi:
- świeże krwawienie z nosa lub jamy ustnej,
- wypluwanie większej ilości krwi,
- trudności z oddychaniem,
- wysoka gorączka z wyraźnym pogorszeniem stanu dziecka,
- nasilający się ból mimo stosowania leków,
- znaczne osłabienie lub odwodnienie.
Ryzyko krwawienia po adenotomii jest znacznie mniejsze niż po usunięciu migdałków podniebiennych, jednak każde świeże krwawienie wymaga pilnej oceny lekarskiej.
Błędy rodziców
Najczęściej spotykane błędy rodziców po operacji to:
- zbyt szybki powrót dziecka do przedszkola,
- pozwalanie na intensywną aktywność już następnego dnia,
- podawanie bardzo gorących potraw,
- zbyt mała ilość wypijanych płynów,
- rezygnacja z wizyty kontrolnej,oczekiwanie natychmiastowej poprawy drożności nosa.
Mity i fakty
Mit: Każdy duży trzeci migdałek trzeba usunąć.
Fakt: Decyzję o operacji podejmuje się na podstawie objawów, badania laryngologicznego oraz wpływu migdałka na oddychanie, słuch i sen, a nie wyłącznie jego wielkości.
Mit: Po usunięciu trzeciego migdałka dziecko przestanie chorować.
Fakt: Adenotomia może zmniejszyć liczbę infekcji związanych z przerostem migdałka, ale nie zapobiega typowym infekcjom wirusowym wieku dziecięcego.
Mit: Trzeci migdałek zawsze odrasta.
Fakt: Odrost jest możliwy, ale występuje u niewielkiego odsetka dzieci.
Dlaczego warto wykonać adenotomię w AlmiMed?
Najważniejszym etapem leczenia nie jest sama operacja, ale właściwa kwalifikacja. W AlmiMed dokładnie oceniamy, czy to przerośnięty migdałek gardłowy rzeczywiście odpowiada za objawy dziecka. Korzystamy z diagnostyki endoskopowej, która pozwala precyzyjnie ocenić wielkość migdałka oraz jego wpływ na drożność nosa i ujścia trąbek słuchowych.
Jeżeli podczas kwalifikacji stwierdzimy współistniejące problemy z uszami, możemy zaplanować kompleksowe leczenie podczas jednego znieczulenia, ograniczając liczbę zabiegów i hospitalizacji.
Często zadawane pytania
Czy dziecko wraca do domu tego samego dnia?
W wielu przypadkach tak. Jeżeli stan dziecka jest dobry, a przebieg pooperacyjny prawidłowy, wypis często następuje jeszcze tego samego dnia lub następnego dnia – zgodnie z organizacją pracy placówki i decyzją lekarza.
Czy po operacji dziecko od razu zacznie oddychać przez nos?
Nie zawsze. Przez kilka dni może utrzymywać się obrzęk błony śluzowej oraz zalegać wydzielina. Poprawa oddychania zwykle następuje stopniowo.
Czy adenotomia wpływa na odporność?
Nie wykazano, aby prawidłowo wykonana adenotomia u odpowiednio zakwalifikowanych dzieci powodowała istotne, trwałe osłabienie odporności.
Czy po zabiegu trzeba kontrolować słuch?
Tak, szczególnie jeśli operacja była wykonywana z powodu wysiękowego zapalenia ucha środkowego lub pogorszenia słuchu. Lekarz może zalecić kontrolną tympanometrię lub badanie słuchu.
Czy można jednocześnie usunąć trzeci migdałek i migdałki podniebienne?
Tak. Jeśli istnieją odpowiednie wskazania, adenotomia i tonsillektomia (lub tonsillotomia) mogą być wykonane podczas jednego znieczulenia.
Czy dziecko będzie mniej chorować?
Jeżeli przerośnięty trzeci migdałek był główną przyczyną nawracających infekcji, przewlekłej niedrożności nosa lub problemów z uszami, po operacji wielu rodziców obserwuje wyraźną poprawę.
Należy jednak pamiętać, że adenotomia nie chroni przed zwykłymi infekcjami wirusowymi. Dziecko nadal może chorować na przeziębienia, zwłaszcza w wieku przedszkolnym.
