Za przewlekłe zapalenie zatok przynosowych uznaje się utrzymywanie objawów przez okres co najmniej 12 tygodni. Do najczęstszych symptomów należą niedrożność nosa, wydzielina z nosa lub po tylnej ścianie gardła, ból lub uczucie rozpierania twarzy oraz osłabienie lub utrata węchu. Dla postawienia rozpoznania istotne znaczenie ma nie tylko wywiad, ale również potwierdzenie zmian zapalnych w badaniu endoskopowym nosa lub badaniach obrazowych.
Mechanizmy choroby i czynniki ryzyka
Współczesna laryngologia traktuje przewlekłe zapalenie zatok przynosowych jako chorobę zapalną o złożonej etiologii, a nie wyłącznie jako prosty efekt zakażenia. U podstaw problemu mogą leżeć zaburzenia drożności kompleksu ujściowo-przewodowego, nieprawidłowa czynność aparatu śluzowo-rzęskowego, przewlekły stan zapalny o podłożu immunologicznym, alergia, obecność biofilmu bakteryjnego, a także czynniki środowiskowe, w tym zanieczyszczenie powietrza i ekspozycja na dym tytoniowy.
W praktyce klinicznej szczególnie istotny jest podział na postać z polipami nosa i bez polipów nosa, ponieważ różnice fenotypowe oraz immunologiczne przekładają się na przebieg choroby i dobór leczenia. U części pacjentów obserwuje się dominację zapalenia typu 2, z udziałem eozynofili i cytokin takich jak interleukina 4, 5 i 13. To właśnie ta grupa chorych częściej prezentuje nawrotowy przebieg, współistnienie astmy oraz większe ryzyko utraty węchu.
Do rozwoju choroby predysponują również wady anatomiczne jam nosa, skrzywienie przegrody nosa, przerost małżowin nosowych, przebyte infekcje, choroby ogólnoustrojowe oraz zaburzenia odporności. Dlatego pełna ocena pacjenta powinna zawsze uwzględniać zarówno czynniki miejscowe, jak i ogólne.
Diagnostyka – od badania endoskopowego do precyzyjnej oceny obrazowej
Podstawą leczenia przewlekłego zapalenia zatok przynosowych pozostaje długofalowe postępowanie przeciwzapalne. Najczęściej stosuje się donosowe glikokortykosteroidy, których celem jest redukcja obrzęku błony śluzowej, ograniczenie procesu zapalnego i poprawa drożności nosa. Uzupełnieniem terapii są płukanie nosa i zatok roztworami soli, które wspomaga oczyszczanie wydzieliny i poprawia funkcjonowanie błony śluzowej.
W wybranych sytuacjach klinicznych stosuje się również krótkotrwałą terapię glikokortykosteroidami ogólnymi, antybiotykoterapię celowaną, a także leczenie schorzeń współistniejących, zwłaszcza alergii i astmy. Coraz większe znaczenie ma także leczenie biologiczne, szczególnie u pacjentów z ciężką postacią choroby z polipami nosa i dominacją zapalenia typu 2. Terapie biologiczne mogą istotnie ograniczać nasilenie objawów, zmniejszać wielkość polipów oraz redukować potrzebę interwencji chirurgicznych.
Jeżeli leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanej poprawy, rozważa się endoskopową chirurgię zatok przynosowych. Celem zabiegu nie jest jedynie mechaniczne usunięcie zmian, lecz przede wszystkim przywrócenie prawidłowej wentylacji zatok, poprawa drenażu oraz stworzenie warunków do skuteczniejszego działania leczenia miejscowego po operacji. Nowoczesna chirurgia endoskopowa zatok jest procedurą precyzyjną, planowaną na podstawie szczegółowej oceny klinicznej i obrazowej, a jej powodzenie zależy również od właściwego leczenia pooperacyjnego oraz dalszej kontroli laryngologicznej.
Leczenie – terapia przeciwzapalna, leczenie biologiczne i chirurgia endoskopowa
Podstawą leczenia przewlekłego zapalenia zatok przynosowych pozostaje długofalowe postępowanie przeciwzapalne. Najczęściej stosuje się donosowe glikokortykosteroidy, których celem jest redukcja obrzęku błony śluzowej, ograniczenie procesu zapalnego i poprawa drożności nosa. Uzupełnieniem terapii są płukanie nosa i zatok roztworami soli, które wspomaga oczyszczanie wydzieliny i poprawia funkcjonowanie błony śluzowej.
W wybranych sytuacjach klinicznych stosuje się również krótkotrwałą terapię glikokortykosteroidami ogólnymi, antybiotykoterapię celowaną, a także leczenie schorzeń współistniejących, zwłaszcza alergii i astmy. Coraz większe znaczenie ma także leczenie biologiczne, szczególnie u pacjentów z ciężką postacią choroby z polipami nosa i dominacją zapalenia typu 2. Terapie biologiczne mogą istotnie ograniczać nasilenie objawów, zmniejszać wielkość polipów oraz redukować potrzebę interwencji chirurgicznych.
Jeżeli leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanej poprawy, rozważa się endoskopową chirurgię zatok przynosowych. Celem zabiegu nie jest jedynie mechaniczne usunięcie zmian, lecz przede wszystkim przywrócenie prawidłowej wentylacji zatok, poprawa drenażu oraz stworzenie warunków do skuteczniejszego działania leczenia miejscowego po operacji. Nowoczesna chirurgia endoskopowa zatok jest procedurą precyzyjną, planowaną na podstawie szczegółowej oceny klinicznej i obrazowej, a jej powodzenie zależy również od właściwego leczenia pooperacyjnego oraz dalszej kontroli laryngologicznej.
Umów wizytę
Jeżeli obserwują Państwo przewlekłą niedrożność nosa, nawracające infekcje zatok, osłabienie węchu lub uczucie zalegania wydzieliny, warto skonsultować objawy ze specjalistą laryngologiem i wdrożyć odpowiednią diagnostykę oraz leczenie.
Zachęcamy do kontaktu z rejestracją AlmiMed pod numerem 22 400 77 88 lub do wygodnej rezerwacji wizyty online.
